Bibliofiele verleidingen

Illustratie uit Bijdrage tot de kennis van het Japansche Rijk

De zomer is voorbij, maar het veilingseizoen is begonnen. Onlangs waren er al veilingen bij Allbooks in Groningen en De Eland in Diemen. Op 2 oktober is het de beurt aan Adams Amsterdam Auctions. Het is pas de tweede veiling van dit ambitieuze veilinghuis; de eerste vond vorig jaar oktober plaats en bevatte een fraaie collectie schermboeken. Dit jaar is er stevig uitgepakt: er zijn niet minder dan drie catalogi. Een catalogus is geheel gewijd aan het manuscript van Ik Jan Cremer, waarvan de auteur met enige weemoed afscheid heeft genomen. Een tweede beschrijft de Joost Veerkamp collectie van Gert Jan Hemmink, en dan is er uiteraard nog de algemene catalogus. De catalogi kunnen besteld worden, maar zijn ook online beschikbaar.

De algemene catalogus heeft met 745 nummers een relatief bescheiden omvang, maar bevat vele interessante items. Zo blijken er dit jaar wederom ruim 60 schermboeken onder de hamer te komen, de oudste daterend uit de zestiende eeuw, de jongste uit de twintigste, sommige bijzonder aantrekkelijk gebonden. Bij een collectie die een dergelijke tijdspanne omvat, is goed te zien hoe het schermen zich ontwikkelde van een militaire bezigheid tot sportief tijdverdrijf. Op de illustraties van de vroegste werken zijn de schermers naakt afgebeeld en vloeit er geregeld bloed, in de achttiende eeuw zijn de heren keurig aangekleed en bevechten zij elkaar op uiterst beschaafde wijze, om in de twintigste eeuw zelfs beschermende kleding te dragen.

Illustratie uit Toonneel der steden

Ook op het gebied van geschiedenis en reizen kunnen er interessante boeken verworven worden. Zo zullen er twee zestiende-eeuwse edities worden geveild met brieven van Jezuïten uit Japan en China. Ook kan er geboden worden op een spectaculair exemplaar van het befaamde Bijdrage tot de kennis van het Japansche Rijk van Overmeer Fisscher, verschenen in Amsterdam in 1833 (schatting € 5000-7000). Anno 1550 was de geografische kennis veel beperkter, zoals te zien is aan het klassieke werk Cosmographei van Sebastian Münster. De catalogus beschrijft twee exemplaren, een editie uit 1550 en een uit 1578. De eerste verscheen nog tijdens het leven van de auteur, de tweede werd postuum gepubliceerd, maar is verrijkt met 12 kaarten, waaronder een kaart van de Nieuwe Wereld. Dit werk vormt een fascinerende cumulatie van de zestiende-eeuwse kennis van de aardbol en zijn bewoners. Niet alleen worden landen en steden besproken, er is evengoed aandacht voor natuurlijke historie en zelfs de uitvinding van de boekdrukkunst wordt beschreven. De cartografieliefhebber zal ook niet onberoerd blijven bij het zien van de grote collectie kaarten, waaronder een van Waghenaer, wiens werk de laatste jaren erg zeldzaam is geworden. Onbetwist hoogtepunt in deze categorie is echter een duizelingwekkende extra-geïllustreerde ‘De Wit-editie’ van Toonneel der steden van Blaeu, verschenen tussen 1649 en 1700 (schatting € 90.000-120.000).

Het manuscript van Ik Jan Cremer

Het hart van de Reviaan zal sneller gaan kloppen bij item 698: een eerste druk van De Avonden mét buikbandje. Spannend zijn ook enkele foto’s waarop Reve er met een zweep van langs krijgt (ongetwijfeld niet alleen interessant voor Revianen). Daarnaast zijn er brieven van de grote Volkschrijver, waaronder een kort epistel over een ‘psychopathische krullentrekker’. Maar de afdeling moderne literatuur staat toch vooral in het teken van het manuscript van Ik Jan Cremer, dat zal worden ingezet op € 200.000. Dit is een ongekend hoog bedrag en lijkt een waagstuk als je bedenkt dat het manuscript van De Avonden nog niet de helft opbracht. Maar dat was in 1996. Over twee weken zullen we weten wat de ‘onverbiddelijke bestseller’ waard is.

Al met al een catalogus vol verleidingen, en zoals u weet moet men alles weerstaan – behalve de verleiding.

Advertenties
Dit bericht werd geplaatst in Book History en getagged met , , , , . Maak dit favoriet permalink.

Geef een reactie

Vul je gegevens in of klik op een icoon om in te loggen.

WordPress.com logo

Je reageert onder je WordPress.com account. Log uit / Bijwerken )

Twitter-afbeelding

Je reageert onder je Twitter account. Log uit / Bijwerken )

Facebook foto

Je reageert onder je Facebook account. Log uit / Bijwerken )

Google+ photo

Je reageert onder je Google+ account. Log uit / Bijwerken )

Verbinden met %s