Wie zingt er mee?

Het zal niemand ontgaan zijn: Nederland verkeert in een economische crisis. Door sommigen werd de depressie aanvankelijk vergeleken met de ellende van de jaren 1930. Dit lijkt mij schromelijk overdreven, want de huidige werkloze wordt door de verzorgingsstaat tegen de grootste ellende tamelijk goed beschermd. Dit was vóór de Tweede Wereldoorlog wel anders. Een interessante bron voor de deerniswekkende armoede waarin werklozen en arbeids-ongeschikten toen verkeerden, vormt het zogeheten ‘bedellied’: werklozen trokken langs de deuren en boden daar tegen enkele centen een gedrukt lied aan.

Deze druksels zijn vrij zeldzaam. De verzamelaars Douwe Wouters (1876-1955) en Jules Moorman (1889-1974) legden omvangrijke collecties straatliederen aan, waaronder bedelliederen (zie Buijnsters, Geschiedenis van de Nederlandse bibliofilie, p. 131-32). Hun collecties zijn thans ondergebracht in het Meertens Instituut en de Koninklijke Bibliotheek en digitaal ontsloten via de Nederlandse Liederenbank en het Geheugen van Nederland. Door een gelukkig toeval werd ik onlangs zelf eigenaar van enkele tientallen bedelliederen. Deze bleken lang niet allemaal in de liederenbank aanwezig te zijn. Het gaat zowel om losse liederen, als om ‘liederen couranten’: tweezijdig bedrukte plano’s waarop verschillende liederen zijn afgedrukt.

Een van de firma’s die kennelijk veel in liederen handelde, was de firma Frans Rombouts te Roosendaal. In zijn liederencouranten is vaak vermeld dat de liederen ook op muziek te verkrijgen zijn. Na betaling van een bedrag, variërend van 60 tot 75 cent, wordt het lied met muziek de liefhebber toegezonden. De firma Rombouts biedt echter meer: zij zendt ‘na ontvangst van f 1,-, postwissel of postz., 100 allergezelligste stukjes zooals: populaire Liederen, komische voordrachten en verschillende andere aardigheden. Bij elk pakket eene volledige Catalogus gratis.’ Moge deze allergezelligste liederen een troost zijn in de huidige schrale tijden.

Advertisements
Dit bericht werd geplaatst in Varia et curiosa en getagged met , , , , . Maak dit favoriet permalink.

Geef een reactie

Vul je gegevens in of klik op een icoon om in te loggen.

WordPress.com logo

Je reageert onder je WordPress.com account. Log uit / Bijwerken )

Twitter-afbeelding

Je reageert onder je Twitter account. Log uit / Bijwerken )

Facebook foto

Je reageert onder je Facebook account. Log uit / Bijwerken )

Google+ photo

Je reageert onder je Google+ account. Log uit / Bijwerken )

Verbinden met %s