Leren zetten bij Enschedé

Joh. Enschedé en Zonen is, met een geschiedenis die teruggaat tot de achttiende eeuw, een van de oudste grafische bedrijven van ons land. Gedurende de achttiende eeuw wist het bedrijf een leidende positie in te nemen en was zowel actief in de boekdrukkerij als in de lettergieterij. Vanaf de negentiende eeuw ondervond Enschedé vooral concurrentie van Lettergieterij Tetterode, later ‘Amsterdam’ geheten. In de twintigste eeuw had deze firma de letterontwerper S.H. de Roos (1872-1962) in dienst genomen. Deze ontwierp in 1912 de eerste twintigste-eeuwse Nederlandse tekstletter (Hollandse Mediaeval). Enschedé sloeg ruim een decennium later terug door in 1925 de typograaf Jan van Krimpen (1892-1958) in dienst te nemen. In de jaren 1925-1958 was Van Krimpen verantwoordelijk voor vele, uiterst verfijnde boeken en enkele van de mooiste letters uit de typografiegeschiedenis (b.v. Romanée).

Titelpagina van de grafische cursus

Enschedé was inmiddels uitgegroeid tot een immens bedrijf met een drukkerij, zetterij, lettergieterij, binderij, stempelsnijderij en aanverwante afdelingen. Het bedrijf deed kennelijk ook z’n best om de grafische kennis van het personeel op peil te houden. In 1942 werd althans A.H.G. Blankenstein, auteur van enkele typografische handboeken, ingehuurd om een grafische cursus te verzorgen (zie afbeelding). Onderdeel van de cursus waren tien schriftelijke lessen. Deze  verschenen in gedrukte vorm, keurig verzorgd met gespatieerde kapitalen zoals kenmerkend voor het werk van Jan van Krimpen. Elke les werd behandeld in een apart boekje (of beter: katern). En omdat deze tijdens de oorlog werden gedrukt, bevatten sommige het bekende ‘K-nummer’. Van de tien lessen bezit ik er vijf. Hierin worden achtereenvolgens behandeld: de zetterij, de lettergieterij, de drukkerij, de binderij en de chemigrafie. Vanwege de uitstekende informatie vormt de cursus vandaag de dag een aardige boekhistorische bron, die wellicht weinig bekend is.

Advertisements
Dit bericht werd geplaatst in Book History en getagged met , , . Maak dit favoriet permalink.

Geef een reactie

Vul je gegevens in of klik op een icoon om in te loggen.

WordPress.com logo

Je reageert onder je WordPress.com account. Log uit / Bijwerken )

Twitter-afbeelding

Je reageert onder je Twitter account. Log uit / Bijwerken )

Facebook foto

Je reageert onder je Facebook account. Log uit / Bijwerken )

Google+ photo

Je reageert onder je Google+ account. Log uit / Bijwerken )

Verbinden met %s