Gerrit Tydeman

Gerrit Tydeman (1634 – 1714) was boekverkoper en stadsdrukker te Zwolle. Hij gebruikte verschillende drukkersmerken, waarvan een met de spreuk ‘Pour dieu et pour l’estat’. Hij was gevestigd aan de Grote Markt, waar hij een buurman was van de spinozistische dominee Frederik van Leenhof (1647-1712), met wiens broer zijn dochter was getrouwd. Van Leenhof was in opspraak geraakt omdat hij met zijn boekje Den hemel op aarden het verderfelijke spinozisme zou hebben verspreid. Dit boekje werd samen met twee andere werken van Van Leenhof in 1706 verboden. Een van deze boekjes was Korte andwoord op de brief van de heer T.H. van den Honert wegens de Redenkundige aanmerkingen. Hiervan bestaan drie edities, waarvan er twee bij Tydeman verschenen. Hij “was een meelevend lid van de gereformeerde kerk”, maar “verkeerde in weinig orthodoxe kringen” en “bij personen die in moderne wetenschappen geïnteresseerd waren” (Streng, 48).

Eén van de drukkersmerken van Tydeman

Tydeman bezat een interessante verzameling kunst en boeken. In het reisverslag van de bekende Duitse bibliofiel Conrad Zacharias von Uffenbach (1683-1734) is een beschrijving van de collectie te vinden. Op 5 mei 1710 stapte Von Uffenbach en zijn gezelschap in een ledig uur de boekhandel van Tydeman binnen. Hier vonden zij weliswaar niet veel boeken, maar destemeer prenten. Ook zijn woning bleek vol te hangen met prenten en schilderijen. En hij bezat bovendien zo’n vierhonderd (wiskundige) boeken. Von Uffenbach was erg te spreken over deze kleine bibliotheek, “welche aus lauter mathematischen, absonderlich zu der Perspectiv gehörigen Büchern bestunde. Sie waren zwar meist in Holländischer und Französischer Sprache, aber sehr viel gutes darunter.” De studie van het perspectief moet een hobby voor Tydeman geweest zijn, want hij toonde Von Uffenbach tevens een soort kijkdozen, die hij had gebouwd om de werking van perspectief te kunnen demonstreren. Mogelijk heeft Tydeman zijn boekenrij aangelegd als aanvulling op zijn kunstverzameling. Uit de beschrijving van Von Uffenbach komt hij echter vooral naar voren als “ein gar grosser Liebhaber”.

Literatuur
Streng, J.C. Zwols biografisch woordenboek. Een draagbaar mausoleum. Hilversum: Verloren, 2004, p. 266.
Uffenbach, C.Z. von Merckwürdige Reisen durch Niedersachsen, Holland und Engelland. Frankfurt [etc], 1753-1754, dl 2, p. 365-368.
Hartong, G.T. ‘Overijsselse boekdrukkers en boekverkopers in de zeventiende eeuw’. In: Overijsselse historische bijdragen 103 (1988), p. 62.

Advertisements
Dit bericht werd geplaatst in Bibliophiles, Enlightenment en getagged met , . Maak dit favoriet permalink.

Geef een reactie

Vul je gegevens in of klik op een icoon om in te loggen.

WordPress.com logo

Je reageert onder je WordPress.com account. Log uit / Bijwerken )

Twitter-afbeelding

Je reageert onder je Twitter account. Log uit / Bijwerken )

Facebook foto

Je reageert onder je Facebook account. Log uit / Bijwerken )

Google+ photo

Je reageert onder je Google+ account. Log uit / Bijwerken )

Verbinden met %s